Bye, bye Poland

Sala kinowa niczym wehikuł czasu przenosi podróżnych w inną rzeczywistość. Głębokie granatowe fotele łagodnie przybierają kształty siedzących w nich ciał. W oczekiwaniu na film, na gigantycznym ekranie przesuwają się obrazy streszczające historię założenia Unii Europejskiej 27 krajów: powstanie węgierskie w 1956, praska wiosna w 1968, strajk w Stoczni Gdańskiej, porozumienia sierpniowe…

Niektóre obrazy pozostają w pamięci na zawsze. Świeży śnieg pokrywał ulice białym płaszczem tamtej zimy, gdy wracali z nart. Wychodząc z dworca kolejowego, natknęli się na szaro-brunatne czołgi broniące dostępu do miasta. Pamiętnego grudnia 1981 noc zapadła na długo na wschód od Odry.

Od tamtej zimy dużo wody upłynęło w rzekach. Podróżnik przechadza się teraz ulicami innego miasta położonego nad Rodanem (Rhône) i Saoną (Saône).

Tłumaczenie myśli z francuskiego na polski, znalezienie odpowiedników niektórych nazw geograficznych wymaga od niego pewnego wysiłku. Kojarzy mu się to z kuciem w kamiennej tabliczce lub potykaniem się o stopnie schodów. Z czasem nieużywane słowa popadają w zapomnienie. Na szczęście można jej odnaleźć w innym języku.

Jakże zaskoczony wyraz miała twarz znajomego, gdy wypowiedział kilka zdań po francusku podczas jednego z pobytów w Polsce, nie zdając sobie z tego sprawy.

Minęło niespełna dwadzieścia lat od zburzenia muru berlińskiego, a świat jakby się znacznie zmniejszył.
Przedtem, wakacyjna podróż z Dolnego Śląska nad Bałtyk stawała się wielogodzinną wyprawą. Mieliśmy wrażenie, że żyjemy w rozległym kraju. Teraz porównujemy liczbę godzin, które trzeba będzie spędzić w samolocie. Azję szacuje się na około dwanaście. Australię dwa razy tyle.

Kiedy samolot ląduje w byłym mieście rodzinnym, podróżnik doznaje uczucia swojskości, które pogłębia się podczas spotykań z bliskimi ludźmi i ulubionymi miejscami. Uczucie jedyne w swoim rodzaju, związane z tym miastem i z niewieloma innymi polskimi zakątkami. Jest w tym szczypta domowości, oswojenia, posiadania.

Czas upływa, samolot odlatuje. Podróżnik wraca do przybranego miasta nad dwoma rzekami. Nie odnajdzie uczucia swojskości, ale cieplejsza zazwyczaj pogoda niż w tamtym kraju przywita go na lotnisku o futurystycznej architekturze w kształcie ptaka. Jak za każdym razem, trochę czasu zajmie mu przestawienie się na francuski. Bliscy będą robić grymasy, kiedy zapomni, że mówi po polsku. Tutejsza mimika jest pełna różnorodnych grymasów, a ich używanie w polskiej mowie dość zaskakujące. To nic, żyjemy przecież w globalnym świecie.

Jedno z pytań, które zadadzą znajomi, będzie dotyczyło jedzenia, które stanowi bardzo ważny element tutejszego majątku narodowego. Pomyśli wtedy z pewnego rodzaju nostalgią o barszczu z uszkami i makowcu swojej mamy, ale zachowa te potrawy dla siebie. Buraczna czerwień i makowa granulowatość zostały zapomniane w tutejszej kuchni. Ale “co kraj, to obyczaj”. No i po co się powtarzać, jeśli można odkrywać nowe horyzonty.

Kim jesteś, podróżniku? Niezdolny do zapuszczenia korzeni na nowo, beztroski obywatel Europy.

Anna Dorn, Lyon (Francja)

Ten wpis został opublikowany dnia 2009-06-01 o godz. 13:11 w kategorii Anna Dorn. Możesz śledzić komentarze do tego wpisu, korzystając z wątku RSS 2.0. Możesz dodać komentarz lub wysłać sygnał trackback ze swojej strony.